Ana içeriğe atla
Paslanmaz çelik kaynak işçiliği

Sözlük

Süt ve peynir makineleri teknik sözlüğü

Süt işleme ve peynir üretiminde sık geçen terimlerin kısa tanımları.

A

AISI 304(1.4301)
Yaklaşık %18 krom ve %8 nikel içeren östenitik paslanmaz çeliktir. Gıda ve süt ekipmanlarında en yaygın kullanılan kalitedir.İlgili ürün: Paslanmaz Gıda Ekipmanları
AISI 316L(1.4404)
304'e benzer krom-nikel yapısına ek olarak molibden içeren, düşük karbonlu östenitik paslanmaz çeliktir. Klorür ve tuzlu ortamlara karşı 304'ten daha dayanıklıdır.İlgili ürün: Paslanmaz Gıda Ekipmanları

B

Bekletme borusu
Plakalı pastörizatörde ısıtılan sütün, pastörizasyon sıcaklığında gerekli süre boyunca bekletildiği borudur. Uzunluğu ve debisi bekletme süresini belirler.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
Buzlu su(Soğutulmuş su)
Sıcaklığı 0 °C'ye yakın tutulan soğutma suyudur. Pastörizasyon sonrası sütü +4 °C'ye kadar hızla soğutmak için kullanılır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi

C

Chiller(Su soğutucu)
Suyu veya glikol çözeltisini soğutan soğutma grubudur. Soğutma tüneli ve pastörizatörde kullanılan soğuk suyu hazırlar.İlgili ürün: Soğutma Tüneli
CIP(Yerinde temizleme)
Ekipmanı sökmeden, boru ve tank içine deterjan ve su çözeltilerini devridaim ettirerek yapılan temizlik yöntemidir. Temizlik tekrarlanabilir olur ve işçilik azalır.

Ç

Çift cidar(Ceketli gövde)
İç ve dış gövde arasında boşluk bırakılan tank yapısıdır. Bu boşluktan geçen sıcak veya soğuk akışkan ürünün sıcaklığını doğrudan ürüne temas etmeden kontrol eder.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi

D

Deaeratör(Hava ayırıcı)
Süte karışmış havayı ve gazları ayıran cihazdır. Süt kabulünde ölçüm hatasını azaltır, köpürmeyi ve pompa sorunlarını önler.İlgili ürün: Süt Ön Alım Ünitesi
DIN 11851 rakor(Süt rakoru)
Gıda ve süt hatlarında boruları birbirine bağlamak için kullanılan, DIN 11851 standardındaki dişli bağlantıdır. Kolay sökülür ve temizlenir.İlgili ürün: Süt Ön Alım Ünitesi
Dimple ceket
Tank gövdesine kaynaklı, çukurcuklu (noktasal kaynaklı) sac yüzeyin oluşturduğu ceket türüdür. Aradan geçen sıcak su, buhar veya glikol ürünü ısıtır ya da soğutur.İlgili ürün: Proses Tankları

G

Gramajlama(Porsiyonlama)
Haşlanmış peynir kitlesinin belirlenen ağırlıklarda parçalara bölünmesidir. Tutarlı gramaj, kalıplama ve satış açısından önemlidir.İlgili ürün: Kaşar Gramajlama

H

Haşlama (kaşar)(Pişirme-çekme)
Kaşar telemesinin sıcak suda ısıtılıp yoğrularak elastik, lifli bir yapı kazandırıldığı aşamadır. Haşlama suyu tipik olarak 70–80 °C'dir.İlgili ürün: Sulu Haşlama Makinesi
HTST(Yüksek sıcaklık kısa süre)
Sütün plakalı eşanjörlerde sürekli akışla 72–75 °C'de 15–20 saniye ısıtıldığı pastörizasyon yöntemidir. Yüksek kapasiteli, sürekli çalışan tesislerde tercih edilir.İlgili ürün: Pastörize Makinesi

K

Kalıplama
Haşlanan veya süzülen peynir kitlesinin kalıplara doldurularak ürüne son şeklini vermesi aşamasıdır. Kalıp şekli ve boyutu ürün tipini belirler.İlgili ürün: Kaşar Üretim Hattı
Karıştırıcı(Agitatör)
Tank içinde ürünü homojen tutan ve ısı transferini düzenleyen, redüktörlü motorla dönen paslanmaz kanatlı mekanizmadır. Soğutma tanklarında sütün eşit soğumasını sağlar.İlgili ürün: Süt Soğutma Tankları
Kazıyıcı karıştırıcı
Kanatları kazan yüzeyine temas ederek ürünü kazıyan ve dibe tutmasını önleyen karıştırıcıdır. Yoğun ve ısıtılan ürünlerin pişirilmesinde kullanılır.İlgili ürün: Pişirme Kazanı

L

LTLT(Düşük sıcaklık uzun süre, kazan tipi)
Sütün ceketli bir kazanda partiler hâlinde 63–65 °C'de yaklaşık 30 dakika bekletildiği pastörizasyon yöntemidir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde yaygındır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi

M

Maya (rennet)
Sütün kazeinini pıhtılaştıran kimozin gibi enzimleri içeren pıhtılaştırıcıdır. Geleneksel olarak buzağı midesinden elde edilir; mikrobiyal türleri de vardır.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi

P

Pastörizasyon
Sütün, zararlı mikroorganizmaları yok etmek için belirli bir sıcaklıkta belirli süre ısıtılıp ardından hızla soğutulması işlemidir. HTST yönteminde 72–75 °C'de 15–20 saniye, kazan tipi yöntemde 63–65 °C'de yaklaşık 30 dakika uygulanır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
Peynir altı suyu(Şir, whey)
Pıhtı kesilip süzüldükten sonra geriye kalan, laktoz, suda çözünen proteinler ve mineraller içeren sıvıdır. Peynir üretiminin yan ürünüdür.İlgili ürün: Kaşar Teleme Süzme
Peynir verimi(Randıman)
Belirli miktarda sütten elde edilen peynir miktarının süte oranıdır. Süt bileşimine, işleme yöntemine ve peynir türüne göre değişir.İlgili ürün: Kaşar Üretim Hattı
pH(Asitlik derecesi)
Bir çözeltinin asidik ya da bazik olma düzeyini gösteren 0–14 arası ölçektir. Peynir yapımında pıhtılaşmayı, kıvamı ve olgunlaşmayı etkiler.
Pıhtı
Süt proteinlerinin (kazein) maya veya asit etkisiyle jel hâline gelerek oluşturduğu katı yapıdır. Kesilip süzüldüğünde peynir altı suyundan ayrılır.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi
Poliüretan izolasyon(PU izolasyon)
Tank gövdesi ile dış kaplama arasına enjekte edilen, düşük ısı iletkenliğine sahip köpük yalıtım malzemesidir. Sütün sıcaklığını korur ve enerji kaybını azaltır.İlgili ürün: Süt Soğutma Tankları

R

Rejenerasyon(Isı geri kazanımı)
Plakalı pastörizatörde, ısıtılmış sütün ısısının gelen soğuk süte aktarılarak enerjinin geri kazanıldığı bölümdür. Hem ısıtma hem soğutma enerji ihtiyacını azaltır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi

S

Salamura
Peynirin tuzlu su çözeltisinde bekletilerek tuzlandığı ve olgunlaştırıldığı işlemdir. Tuz, lezzeti ve dayanıklılığı etkiler.
Soğutma tüneli
Kalıplanmış peynirin bantla ilerlerken soğuk su ile kontrollü biçimde soğutulduğu modüler makinedir. Bekleme süresi bant hızıyla ayarlanır.İlgili ürün: Soğutma Tüneli
Starter kültür(Başlangıç kültürü)
Sütü fermente edip laktozu laktik aside çeviren, peynirin asitliğini ve aromasını şekillendiren bakteri karışımıdır. Süte mayadan önce veya birlikte eklenir.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi

T

Teleme
Sütün mayalanıp pıhtılaşmasının ardından peynir altı suyunun büyük bölümü ayrılarak elde edilen, henüz kalıplanmamış taze peynir kitlesidir. Kaşar ve beyaz peynir üretiminin ara ürünüdür.İlgili ürün: Kaşar Teleme Süzme

Y

Yönlendirme vanası(Akış yönlendirme vanası)
Pastörizatörde sıcaklık gerekli değerin altına düştüğünde sütü otomatik olarak yeniden ısıtmaya geri gönderen vanadır. Yetersiz işlem görmüş sütün ürüne karışmasını önler.İlgili ürün: Pastörize Makinesi