
Sözlük
Süt ve peynir makineleri teknik sözlüğü
Süt işleme ve peynir üretiminde sık geçen terimlerin kısa tanımları.
- AISI 304(1.4301)
- Yaklaşık %18 krom ve %8 nikel içeren östenitik paslanmaz çeliktir. Gıda ve süt ekipmanlarında en yaygın kullanılan kalitedir.İlgili ürün: Paslanmaz Gıda Ekipmanları
- AISI 316L(1.4404)
- 304'e benzer krom-nikel yapısına ek olarak molibden içeren, düşük karbonlu östenitik paslanmaz çeliktir. Klorür ve tuzlu ortamlara karşı 304'ten daha dayanıklıdır.İlgili ürün: Paslanmaz Gıda Ekipmanları
- Bekletme borusu
- Plakalı pastörizatörde ısıtılan sütün, pastörizasyon sıcaklığında gerekli süre boyunca bekletildiği borudur. Uzunluğu ve debisi bekletme süresini belirler.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Buzlu su(Soğutulmuş su)
- Sıcaklığı 0 °C'ye yakın tutulan soğutma suyudur. Pastörizasyon sonrası sütü +4 °C'ye kadar hızla soğutmak için kullanılır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Chiller(Su soğutucu)
- Suyu veya glikol çözeltisini soğutan soğutma grubudur. Soğutma tüneli ve pastörizatörde kullanılan soğuk suyu hazırlar.İlgili ürün: Soğutma Tüneli
- CIP(Yerinde temizleme)
- Ekipmanı sökmeden, boru ve tank içine deterjan ve su çözeltilerini devridaim ettirerek yapılan temizlik yöntemidir. Temizlik tekrarlanabilir olur ve işçilik azalır.
- Çift cidar(Ceketli gövde)
- İç ve dış gövde arasında boşluk bırakılan tank yapısıdır. Bu boşluktan geçen sıcak veya soğuk akışkan ürünün sıcaklığını doğrudan ürüne temas etmeden kontrol eder.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi
- Deaeratör(Hava ayırıcı)
- Süte karışmış havayı ve gazları ayıran cihazdır. Süt kabulünde ölçüm hatasını azaltır, köpürmeyi ve pompa sorunlarını önler.İlgili ürün: Süt Ön Alım Ünitesi
- DIN 11851 rakor(Süt rakoru)
- Gıda ve süt hatlarında boruları birbirine bağlamak için kullanılan, DIN 11851 standardındaki dişli bağlantıdır. Kolay sökülür ve temizlenir.İlgili ürün: Süt Ön Alım Ünitesi
- Dimple ceket
- Tank gövdesine kaynaklı, çukurcuklu (noktasal kaynaklı) sac yüzeyin oluşturduğu ceket türüdür. Aradan geçen sıcak su, buhar veya glikol ürünü ısıtır ya da soğutur.İlgili ürün: Proses Tankları
- Gramajlama(Porsiyonlama)
- Haşlanmış peynir kitlesinin belirlenen ağırlıklarda parçalara bölünmesidir. Tutarlı gramaj, kalıplama ve satış açısından önemlidir.İlgili ürün: Kaşar Gramajlama
- Haşlama (kaşar)(Pişirme-çekme)
- Kaşar telemesinin sıcak suda ısıtılıp yoğrularak elastik, lifli bir yapı kazandırıldığı aşamadır. Haşlama suyu tipik olarak 70–80 °C'dir.İlgili ürün: Sulu Haşlama Makinesi
- HTST(Yüksek sıcaklık kısa süre)
- Sütün plakalı eşanjörlerde sürekli akışla 72–75 °C'de 15–20 saniye ısıtıldığı pastörizasyon yöntemidir. Yüksek kapasiteli, sürekli çalışan tesislerde tercih edilir.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Kalıplama
- Haşlanan veya süzülen peynir kitlesinin kalıplara doldurularak ürüne son şeklini vermesi aşamasıdır. Kalıp şekli ve boyutu ürün tipini belirler.İlgili ürün: Kaşar Üretim Hattı
- Karıştırıcı(Agitatör)
- Tank içinde ürünü homojen tutan ve ısı transferini düzenleyen, redüktörlü motorla dönen paslanmaz kanatlı mekanizmadır. Soğutma tanklarında sütün eşit soğumasını sağlar.İlgili ürün: Süt Soğutma Tankları
- Kazıyıcı karıştırıcı
- Kanatları kazan yüzeyine temas ederek ürünü kazıyan ve dibe tutmasını önleyen karıştırıcıdır. Yoğun ve ısıtılan ürünlerin pişirilmesinde kullanılır.İlgili ürün: Pişirme Kazanı
- LTLT(Düşük sıcaklık uzun süre, kazan tipi)
- Sütün ceketli bir kazanda partiler hâlinde 63–65 °C'de yaklaşık 30 dakika bekletildiği pastörizasyon yöntemidir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde yaygındır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Maya (rennet)
- Sütün kazeinini pıhtılaştıran kimozin gibi enzimleri içeren pıhtılaştırıcıdır. Geleneksel olarak buzağı midesinden elde edilir; mikrobiyal türleri de vardır.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi
- Pastörizasyon
- Sütün, zararlı mikroorganizmaları yok etmek için belirli bir sıcaklıkta belirli süre ısıtılıp ardından hızla soğutulması işlemidir. HTST yönteminde 72–75 °C'de 15–20 saniye, kazan tipi yöntemde 63–65 °C'de yaklaşık 30 dakika uygulanır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Peynir altı suyu(Şir, whey)
- Pıhtı kesilip süzüldükten sonra geriye kalan, laktoz, suda çözünen proteinler ve mineraller içeren sıvıdır. Peynir üretiminin yan ürünüdür.İlgili ürün: Kaşar Teleme Süzme
- Peynir verimi(Randıman)
- Belirli miktarda sütten elde edilen peynir miktarının süte oranıdır. Süt bileşimine, işleme yöntemine ve peynir türüne göre değişir.İlgili ürün: Kaşar Üretim Hattı
- pH(Asitlik derecesi)
- Bir çözeltinin asidik ya da bazik olma düzeyini gösteren 0–14 arası ölçektir. Peynir yapımında pıhtılaşmayı, kıvamı ve olgunlaşmayı etkiler.
- Pıhtı
- Süt proteinlerinin (kazein) maya veya asit etkisiyle jel hâline gelerek oluşturduğu katı yapıdır. Kesilip süzüldüğünde peynir altı suyundan ayrılır.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi
- Poliüretan izolasyon(PU izolasyon)
- Tank gövdesi ile dış kaplama arasına enjekte edilen, düşük ısı iletkenliğine sahip köpük yalıtım malzemesidir. Sütün sıcaklığını korur ve enerji kaybını azaltır.İlgili ürün: Süt Soğutma Tankları
- Rejenerasyon(Isı geri kazanımı)
- Plakalı pastörizatörde, ısıtılmış sütün ısısının gelen soğuk süte aktarılarak enerjinin geri kazanıldığı bölümdür. Hem ısıtma hem soğutma enerji ihtiyacını azaltır.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
- Salamura
- Peynirin tuzlu su çözeltisinde bekletilerek tuzlandığı ve olgunlaştırıldığı işlemdir. Tuz, lezzeti ve dayanıklılığı etkiler.
- Soğutma tüneli
- Kalıplanmış peynirin bantla ilerlerken soğuk su ile kontrollü biçimde soğutulduğu modüler makinedir. Bekleme süresi bant hızıyla ayarlanır.İlgili ürün: Soğutma Tüneli
- Starter kültür(Başlangıç kültürü)
- Sütü fermente edip laktozu laktik aside çeviren, peynirin asitliğini ve aromasını şekillendiren bakteri karışımıdır. Süte mayadan önce veya birlikte eklenir.İlgili ürün: Beyaz Peynir Teknesi
- Teleme
- Sütün mayalanıp pıhtılaşmasının ardından peynir altı suyunun büyük bölümü ayrılarak elde edilen, henüz kalıplanmamış taze peynir kitlesidir. Kaşar ve beyaz peynir üretiminin ara ürünüdür.İlgili ürün: Kaşar Teleme Süzme
- Yönlendirme vanası(Akış yönlendirme vanası)
- Pastörizatörde sıcaklık gerekli değerin altına düştüğünde sütü otomatik olarak yeniden ısıtmaya geri gönderen vanadır. Yetersiz işlem görmüş sütün ürüne karışmasını önler.İlgili ürün: Pastörize Makinesi
A
B
C
Ç
D
G
H
K
L
M
P
R
S
T
Y